Kap-sam
13
1) Bu eşlendirme yöntemleri ve kuralları federasyonun düzelediği yarışmalarda ve herhangi bir derneğin federasyonun yönetmeliklerine uygun olarak yapılacağını daha önceden duyurduğu yarışmalarda kullanılmak amacıyla hazırlanmıştır.
2) İsviçre yöntemi eşlendirmelerinde ve sonuçlarının değerlendirmelerinde bilgisayar programları kullanılabilir. Hakem bilgisayar çıktılarını kabul edip etmemekte serbesttir.
Başlı-ca Eşlen-dirme Kural-ları
14
A ) İsviçre Yöntemi Kuralları
a) Bireysel
b) Takımsal
B ) Döner Yöntem Kuralları
a) Bireysel
b) Takımsal
Birey-sel Kural-ları
15
Temel Pren-sipler
16
1) Tüm oyuncular tek grupta yarışır
2) Turnuvadaki tur sayısı ilk turdan önce duyurulur.Tur sayısı oyuncu sayısına göre ayarlanır ve aşağıdaki tabloya göre yapılır ancak renklerde sorun çıkmaması için tek sayılı turlar tercih edilmelidir.
|
Oyuncu Sayısı |
Tur |
|
4 |
2 |
|
8 |
3 |
|
16 |
4 |
|
32 |
5 |
|
64 |
6 |
|
128 |
7 |
3) İki oyuncu turnuvada ancak bir kez eşleşebilir.
4) Oyuncular kendileriyle eş puanlı ya da kendilerine en yakın puana sahip oyuncularla eşlendirilmeya çalışılır.
5) Turnuvadaki son sıralama kazanılan puanlara göre yapılır. Kazanılan her oyun için 1 puan, beraberlikte ½ puan , kayıp durumunda ise 0 puan verilir. Rakibi gelmeyen her oyuncuya 1 puan verilir ve eşlendirme kartı ile puan tablosunda yuvarlak içerisinde yazılır.
6)
Genel Pren-sipler
17
1) Birinci turdaki eşlendirme yapılmadan önce , tüm oyuncular önce FİDE ünvanı sonra ELO puanı daha sonra UKD puanlarına göre sıralanır. Puanı olmayanlar ise soyadlarının alfabetik sırasına göre dizilir. Her oyuncuya bir sıra numarası verilir. 1 numara en üstteki oyuncuyu simgeler. Eşlendirme kartlarına oyuncuların bilgileri yazılır.
2) Herhangi bir turda oyuncuların sayısı tek ise en alttaki oyuncunun rakibi olamıyacağı için tur atlar. Kendisine bir puan yazılır ve daire içerisine alınır.
3) Tur atlama ayni oyuncu için bir kez yapılır. Rakibi gelmeden hükmen yenmiş sayılan bir oyuncu da tur atlamış gibi işlem görür.
4) Ayni puana sahip oyuncular bir Puan grubu oluşturur. Oyuncular mümkün olduğu kadar kendi puan grubu içerisinde eşleştirilmelidirler.
5) Orta puan grubunun üzerinde olan bir puan grubundaki oyuncuları çift yapmak gerekiyorsa en alt sıradaki oyuncu açıkta kalır. Bu oyuncuya ARTIK OYUNCU denir .Artık oyuncu bir alt puan grubunun en üstteki oyuncu ile eşleştirilir. Puan tablosu ve eşleştirme kartında alt puan grubu ile eşleşen oyuncunun adının yanına ( ¯ ) işareti rakibinin adının yanına ( ) işareti konur.
6) Orta puan grubunun altında olan bir puan grubundaki oyuncuları çift yapmak gerekiyorsa en üst sıradaki oyuncu açıkta kalır.Bu artık oyuncu bir üst puan grubunun en alttaki oyuncu ile eşleştirilir.Puan tablosu ve eşleştirme kartında da üst puan grubu ile eşleşen oyuncunun adının yanına ( ) rakibinin adının yanına ise ( ¯ ) işareti konur.
7) Bir oyuncuya alt ya da üst puan grubundan iki kez rakip verilmez. Ancak nötralize edildikten sonra gerekirse yeniden verilebilir. ( Son tur hariç )
İlk Eşlen-dirme
18
Madde 16 (1) e göre sıralanan oyuncular katılanların sayısının yarısı üst grup diğer yarısı alt grup olarak adlandırılır ve her iki grup bire bir eşleştirilir.
Artık oyun-cunun eşlen-diril-mesi
19
Bir puan grubunda eşlendirilme yapılmadan önce, aşağıdaki nedenlerden ötürü uygun bir rakibi olmayan oyuncular artık oyuncu olurlar:
a) Söz konusu oyuncu puan grubundaki tüm oyuncular ile oynadı; veya
b) Söz konusu oyuncu önceki turlarda bir renkten diğerine göre iki fazla oynamış, ve uygun renkte oynaması için uygun bir rakip bulunmuyor; veya
c) Söz konusu oyuncu son iki turu aynı renk ile oynadı ve uygun renkle oynaması için uygun bir rakip bulunamıyor; veya
d) Puan grubundaki oyuncu sayısını çift yapmak gerekiyor.
Diğer turlar-daki eşlen-dirme
20
1) Gerekli kaydırmalar yapıldıktan sonra oluşan puan grubundaki oyuncular eşlendirme numaralarına göre dizilirler, ve puan grubunun üst yarısı ile alt yarısı eşlendirilir. Bu eşlendirmeler öngörülen eşlendirmelerdir, olanaklılıkları ve renk tayinleri açısından kontrol edildikten sonra kesinleşirler.
2) Birinci turdan sonra kalan turlarda eşlendirme, en yüksek puan grubundan ortadaki puan grubuna ve en alt puan grubundan ortadaki puan grubuna doğru yapılır.En sonunda da orta puan grubu eşlendirilir.
3) Orta puan grubunda eşlendirme sorunu olursa önce alt puan grubundan gelen artık oyuncu sırayla değiştirilir. Sorun devam ederse bu kez üstten gelen sırayla değiştirilir. Yine devam ederse alt grup orta gruba katılır. Gerekirse üst grup da birleştirilir.
4) Eşlendirme aşağıya doğru yapılırken artık oyuncu en alttaki oyuncu olur. Eşlendirme üste doğru yapılırken ise artık oyuncu en üstteki oyuncu olur.
5) Kaydırma sonucu artık oyuncu varsa önce ona rakip bulunur, sonra ayni puan grubu içindekiler eşleştirilir.
6)
Renk Tayini
21
1) İlk turda 1 numaralı oyuncunun rengini belirlemek için kura çekilir. 1 numaralı oyuncunun rengi belirlendikten sonra üst gruptaki tek sayılı oyuncular bu rengi alır , çift sayılı oyuncular ise karşı renkle oynarlar.
2) Oynanmayan oyunların renkleri eşlendirmede dikkate alınmaz.
3) Mümkün olduça her oyuncuya bir önceki turda oynadığı rengin tersi olan renk verilir.
4) Mümkün olduğunca eşit sayıda renklerle oynatılır. Bunu sağlamak için 7 tura kadarki turnuvalarda arka arkaya 2 kezden fazla , daha fazla tur olan turnuvalarda ise arka arkaya 3 kezden fazla ayni renk verilmez .Gerekirse her iki oyuncu da artık oyuncu olarak kaydırılır ve almaları gereken renkler verilir.
5) Renkler eşit şekilde ise sıra numarası küçük olana sıradaki rengi verilir.
6) Son turda ayni puan grubunda eşleştirme yapmak için gerekirse yukardaki 4. fıkra dikkate alınmaz.
Oy-nan-mamış Oyun-lar
22
1) Herhangi bir turda bazı karşılaşmalar tamamlanmadan bir sonraki turun eşlendirmesinin yapılması gerekiyor ise, bu karşılaşmalar geçici olarak berabere sayılır ve eşlendirme buna göre yapılır. Tamamlanmamış karşılaşmalar bir sonraki tur eşlendirmeleri yapılmadan önce tamamlanmalıdır. Tamamlanmamış karşılaşmalar sona erdiği zaman gerçek sonuç ve puanlar puan çizelgesine ve kartlara işlenir. Tamamlanmamış oyunu olan oyuncular açıkta kalan oyuncu olamaz. Bir oyuncu, tamamlanmamış oyunla en çok bir kez eşlendirilebilir. Bu şekilde eşlendirme son iki turda yapılamaz.
2) Herhangi bir karşılaşmaya mazeretsiz olarak veya herhangi iki karşılaşmaya gelmeyen oyuncu yarışmadan çıkarılır. Çıkarılan oyuncu daha sonraki turlarda eşlendirmeye katılmaz.
3) Herhangi bir turda eşlendirildikleri halde, bu karşılaşmayı oynamamış olan oyuncular, daha sonraki turlarda tekrar eşlendirilebilir.
Ta- kım-sal Kural-lar
23
1) Takımsal isviçre sistemi ile yürütülen turnuvalarda takımlar bir birey gibi değerlendirilerek Bireysel İsviçre Sistemi Kuralları ( Madde 16 – 22 ) uygulanır.
2) Aşağıdaki özel durumlarda ise belirtilen kurallar uygulanır.
a) Bir takım bir eksikle en çok bir karşılaşmaya çıkabilir.
b) Bir takım birden fazla eksikle karşılaşmaya çıkamaz.
Ta-kımla-rın Oyun-cu Liste-leri
24
1) Turnuva başında takımlar turnuvada yer alacak asli ve yedek oyuncularının bulunduğu bir listesini turnuva hakemine veya turnuva düzenleyicisine verir. Asli ve yedek oyuncuların toplam sayıları turnuvanın özel kurallarında belirtilmelidir.
2) Takım listesine dahil edilen oyuncular bu listeye UKD puanlarına göre, UKD’leri yok ise UKD’li oyuncuların altında olmak şartı ile gelişi güzel dizilmelidirler. Turnuvanın özel kurallarında belirtilmesi şartı ile, listede bir oyuncu kendinsinden 0-50 UKD puan daha yüksek olan bir oyuncunun üzerinde yer alabilir.
3) Oyuncular Turnuva boyunca bu listelerdeki sıraya göre asli takımda yer alırlar. Herhangi bir oyuncu listede kendisinin üzerinde yer alan bir oyuncudan daha yüksek bir masada maça çıkamaz.
Ta-kımın UKD-si
25
1) Bir takımın kuvvet derecesi ilk turda hazır olan takım oyuncularının (yedekler hariç) UKD ortalamasıdır. Takımlara bu kuvvet derecesine göre bir eşlendirme numarası verilir.
2) İlk turdaki takımda UKD’si bilinmeyen oyuncu var ise aşağıdaki kurallar uygulanır:
a) Bir takımda bir veya birkaç UKD’siz oyuncu bulunuyorsa, bu oyuncuların UKD’si, takımdaki en son UKD’li oyuncunun derecesinden 50 puan aşağıda kabul edilir ve ortalamaya bu şekilde katılır.
b) Takım oyuncularının hiçbirinin UKD’si yok ise, bu takım sıralamada UKD’ye sahip diğer takımların altında yer alır. Bu durumda birden fazla takım bulunması halinde, bu takımlar UKD’li takımların altına kura ile dizilirler.
Ta-kımın Puan-ları
26
1) Takımın her oyuncusu, kazandığı her oyun için 1, berabere kaldığı her oyun için 0.5 ve kaybettiği her oyun için 0 puan alır.
2) Tur atlayan takımlar, asli her oyuncuları için bir puan alırlar.
Ta-kımın Renk- tayini
27
1) Bireysel İsviçre Sisteminde renk tayini ile ilgili tüm kurallar birinci masadaki oyuncunun renk tayininde uygulanır.
2) Her takımda oyunculara verilen renk, birinci masadan başlayarak aşağıya doğru sıra ile değişir.
Döner Kural-ları
28
1) Her oyuncu öteki oyuncuların her biriyle bir oyun oynar. İkili döner turnuvada her oyuncu, öteki oyuncuların her biriyle iki oyun oynar (biri beyaz renkler, diğeri siyah renkler ile).
2) Turnuvada birden fazla sınıf grubu olacaksa, gruplar ayrıldıktan sonra her gruptaki oyuncular kura ile numaralandırılır. Her tur için eşlendirme ve renk tayini verilen Tur tablolarında ( EK : 1 ) belirtilen şekilde yapılır.
3) Oyuncu sayısı tek ise, ilgili tablodaki son çift numara tur atlamada kullanılır
4) İkili döner turnvanın ikinci yarısında, renk değiştirerek birinci yarıdaki eşlendirme kullanılır.
Puan Sis- temi
29
Kazanç bir puan, beraberlik yarım puan, yenilgi sıfır puandır. Tur atlayan oyuncu bir puan alır. Turnuvadan çekilen, ya da oyuna gelmediği için turnuvadan çıkarılan bir oyuncunun oyunları aşağıda belirtilen şekilde işlem görür:
a) Oyuncu turnuvayı bıraktığı zaman oyunlarının yarısından azını oynamış durumda ise, bu oyunların sonuçları UKD hesaplarında kullanılmak üzere turnuva tablosunda kalır, ancak bu oyunlardan alınmış olan puanlar yarışmanın son sıralamasında kullanılmaz. Oynanmamış oyunlar için tabloya (-) işareti konur.
b) Oyuncu turnuvayı bıraktığı zaman oyunlarının en az yarısını oynamış durumda ise, bu oyunların sonuçları turnuva tablosunda kalır ve son sıralamada kullanılır. Oynanmamış her oyun için turnuvayı bırakan oyuncu sıfır puan, rakipleri ise birer puan alırlar.
Ta- kımsal Döner Kural-ları
30
1) Eşlendirme ve renklerde bireysel döner yöntem kuralları burada da uygulanır.
2) Her takımın oyuncularına verilecek renkler birinci masadan başlayarak aşağıya doğru sırası ile değiştirilir.
3) Puanlamada takımsal isviçre sistemi puanlaması uygulanır.
ÖDÜL VE ÜNVANLARIN VERİLMESİ
Genel Kural-ları
31
Bir oyuncu birden fazla nakdi ödül almamalıdır. Birden fazla nakdi ödüle hak kazanan oyuncuya, bu ödüllerden yalnız en büyük olanı verilmelidir. İki ya da daha fazla sayıda oyuncu aynı puanla iki yada daha fazla sayıda sırayı paylaşıyorsa, bu sıraların nakdi ödülünün toplamı oyunculara eşit olarak bölünür. Aynı kurallar takım turnuvalarında takımlara da uygulanır
Eşit-likler
32
Bir ünvanı kazanmak, ya da başka bir turnuvaya katılmaya hak kazanmak, vb. söz konusu olduğunda, eşitliklerin bozulması gerekebilir. Ancak bu her zaman zorunlu değildir. Örneğin turnuva birinciliği için iki ya da daha fazla oyuncu arasında puan eşitliği varsa, bu eşitliğin bozulması yoluna gidileceği gibi, oyuncular birlikte birinci de ilan edilebilirler.
Takım Turnu-vala-rında Birey-sel Ödül-ler
33
Takım turnuvalarında en iyi yüzdeyi elde eden oyunculara özel ödül verilmesi düşünülüyorsa, bu ödüle hak kazanmak için oyuncuların, toplam tur sayısının en az üçte ikisinde oynamış olmaları şart koşulmalıdır.
Kesin Olma-yan
Durum-lar
34
Karışık ya da kesin olmayan durumlarda, ödül dağıtımı ile ilgili karar Turnuva Yöneticisi tarafından verilir. Turnuvadan çekilen ya da çıkarılan bir oyuncunun, aksi halde kazanmış olabileceği ödül hakkı yanar.
Genel Kural
35
Oyuncular ya da takımlar arasında eşitliğin bozulması yoluna gidilecekse, aşağıda belirtilen usullerden hangisinin, ya da ne gibi bir değişik usulün ve hangi sırayla kullanılacağı, birinci turdan önce yazılı (ve mümkünse sözlü) olarak açıklanmalıdır. İsviçre sistemi ile yürütülen yarışmalar için özellikle önerilen bir eşitlik bozma usulü yoktur. Döner turnuvalar için ise tavsiye edilen bir tek Sonenborn-Berger sistemidir. Bunun sonucunda eşitliğin sürmesi halinde iki oyuncunun kendi aralarında oynadıkları maçın sonucuna bakılması tavsiye edilir.
Ayar-lanmış Puanın Hesap-lanma-sı
36
Oynanmamaış bir oyundan (herhangi bir nedenle) puan kazanmış ya da kaybetmiş olan her oyuncunun, o oyun için ayarlanmış puanı yarım puandır. Bu ayarlanmış puan yalnız oyuncunun rakipleri arasındaki eşitliğin bozulmasında kullanılır.
Oynanmamış bir oyundan puan kazanmış ya da kaybetmiş bir oyuncunun kendi eşitlik bozma toplamı hesaplanırken, o oyundaki rakibinin ayarlanmış toplam puanının yarısı kullanılır.
Eşitlik Bozma Sis-tem-leri
37
a) Kademeli Sistem
b) Buchholz ( Solkoff ) Sistemi
c) Median Buchholz Sistemi
d) Sonneborn-Berger Sistemi
e) Takım Puanları
="TR">34
5
1-6
6-4
2-6
6-5
3-6
2-5
5-3
3-1
1-4
4-2
3-4
1-2
4-5
2-3
5-1
Tablo 3 7 ve 8 oyuncu
Tur |
Eşlendirme |
|||
|
1 2 3 4 5 6 7 |
1-8 8-5 2-8 8-6 3-8 8-7 4-8 |
2-7 6-4 3-1 7-5 4-2 1-6 5-3 |
3-6 7-3 4-7 1-4 5-1 2-5 6-2 |
4-5 1-2 5-6 2-3 6-7 3-4 7-1 |
Tablo 4 8 ve 10 oyuncu
|
Tur |
Eşlendirme |
||||
|
1 2 3 4 5 6 7 8 9 |
1-10 10-6 2-10 10-7 3-10 10-8 4-10 10-9 5-10 |
2-9 7-5 3-1 8-6
| |||